Ana içeriğe geç
Rehber

Zeytinyağında Kızartma Yapılır mı? Duman Noktası ve Güvenlik

Zeytinyağında kızartma yapılır mı, patates ve balık kızartılır mı? Duman noktası, ısıya dayanıklılık araştırması ve kızartmaya uygun zeytinyağı.

İdavera Editörü
3 dakika okuma
Tavada zeytinyağında kızaran sebzeler
Kısa Yanıt

Evet, zeytinyağında kızartma yapılır. Ev kızartması 170–180°C’de yapılır; naturel sızma zeytinyağının duman noktası 190–210°C’dir. Isıl kararlılık açısından da güçlüdür: 10 yağı karşılaştıran bir araştırmada uzun süreli ısıtmada en az bozunma ürünü oluşturan yağ naturel sızma zeytinyağı oldu. Ekonomik açıdan derin kızartmada riviera ya da naturel birinci daha mantıklıdır; pahalı erken hasat yağın fenolleri yüksek ısıda büyük ölçüde kaybolur.

“Zeytinyağı kızartmada kullanılmaz” yaygın bir inançtır. Kaynağı, duman noktasının tek başına bir yağın ısıya dayanıklılığını gösterdiği varsayımıdır. Araştırmalar bu varsayımın eksik olduğunu gösteriyor.

Duman Noktası Ne Söyler, Ne Söylemez?

Duman noktası, yağın gözle görülür biçimde tütmeye başladığı sıcaklıktır.

YağDuman noktası (yaklaşık)
Naturel sızma zeytinyağı190–210°C
Riviera (rafine karışım)200–215°C
Rafine zeytinyağı220–230°C
Ev tipi kızartma sıcaklığı170–180°C

Naturel sızmanın duman noktası ev kızartmasının üzerindedir. Ama asıl soru yağın tütüp tütmediği değil, ısıtıldıkça ne kadar bozunduğudur. Bunu belirleyen yağ asidi yapısı ve yağın doğal antioksidanlarıdır.

Araştırma: Hangi Yağ Isıda Daha Kararlı?

2018’de yayımlanan bir çalışmada, markette satılan 10 yaygın yağ iki farklı koşulda ısıtıldı: yaklaşık 240°C’ye kadar yaklaşık 20 dakika, ve fritözde 180°C’de 6 saat. Karşılaştırılan yağlar arasında naturel sızma, rafine zeytinyağı, kanola, üzüm çekirdeği, hindistan cevizi, avokado, yer fıstığı, pirinç kepeği ve ayçiçeği yağı vardı.

  • Naturel sızma zeytinyağı en az polar bileşik, yani en az bozunma ürünü oluşturdu.
  • Duman noktası, yağın kararlılığıyla ilişkili çıkmadı. Duman noktası yüksek bazı yağlar daha fazla bozundu.

Bu sonuç, zeytinyağındaki tekli doymamış yağ asitlerinin ve doğal antioksidanların ısıya karşı koruyucu etkisiyle açıklanıyor. Çalışmanın yazarlarının zeytinyağı sektörüyle bağlantılı olduğunu ve deney sıcaklıklarının ev mutfağından bilerek yüksek seçildiğini de not etmek gerekir.

Hangi Zeytinyağıyla Kızartma?

KullanımUygun yağNeden
Derin kızartma (patates, köfte)Riviera ya da naturel birinciIsıya dayanıklı, uygun maliyetli
Tava kızartması, soteNaturel sızmaAz yağ, orta ısı, tat katar
Sahanda yumurta, sebzeNaturel sızmaDüşük-orta ısı
Çiğ, salata, bitirmeErken hasat, yüksek polifenollüFenoller ısıyla kaybolur

Erken hasat bir yağı derin kızartmada kullanmak tehlikeli değil, ama savurgandır. Isı, o yağı değerli kılan fenollerin büyük kısmını yok eder. Farkları için: Naturel Sızma Zeytinyağı Nedir? · Sızma ile Riviera Zeytinyağı Farkı

Güvenli Kızartma İçin

  • Yağı tütecek kadar ısıtmayın. Tüten yağ bozunmaya başlamıştır; ocağı kısın.
  • Termometre kullanın. 170–180°C, hem çıtır hem az yağ emen kızartma verir.
  • Tavayı doldurmayın. Fazla malzeme yağın ısısını düşürür, yiyecek yağı emer.
  • Yağı süzüp saklayın. Kapalı kapta, ışıksız yerde.
  • Koyulaşan yağı atın. Koyu renk, köpürme, keskin koku ya da daha düşük ısıda tütme, yağın ömrünü doldurduğunu gösterir.
Kullanılmış Yağı Lavaboya Dökmeyin
Kızartma yağı gider borularını tıkar ve su kirliliğine yol açar. Soğuyan yağı kapaklı bir şişede toplayıp belediyelerin atık yağ toplama noktalarına bırakın.

Kaynaklar

  • De Alzaa F, Guillaume C, Ravetti L. “Evaluation of Chemical and Physical Changes in Different Commercial Oils during Heating.” Acta Scientific Nutritional Health 2(6), 2018.

İdavera’nın erken hasat zeytinyağı çiğ kullanım için seçilir. Zeytinyağı Seçkisi →

Sıkça Sorulan Sorular

Zeytinyağında patates kızartılır mı?
Kızartılır. Patates kızartması için uygun sıcaklık 170–180°C'dir; naturel sızma zeytinyağının duman noktası 190–210°C arasındadır. Ekonomik açıdan derin kızartmada riviera ya da naturel birinci zeytinyağı daha mantıklıdır; pahalı erken hasat yağın fenolleri yüksek ısıda büyük ölçüde kaybolur.
Zeytinyağı ile balık kızartılır mı?
Kızartılır. Akdeniz mutfağında balık geleneksel olarak zeytinyağında kızartılır. Tavada az yağla, 170–180°C'de pişirmek balığın yağı daha az emmesini sağlar.
Zeytinyağında kızartma kanserojen mi?
Doğru sıcaklıkta yapılan kızartma için bunu gösteren bir kanıt yoktur. Zararlı bileşikler her yağda, yağ duman noktasının üzerine çıktığında ve aynı yağ defalarca kullanıldığında artar. Yağı tütecek kadar ısıtmamak ve koyulaşmış yağı atmak asıl önlemdir.
Kızartma yağı kaç kez kullanılır?
Kesin bir sayı yoktur. Yağ koyulaşmış, köpürüyor, keskin kokuyor ya da her zamankinden daha düşük ısıda tütüyorsa atılmalıdır. Her kullanımdan sonra süzülüp kapalı kapta, ışıksız yerde saklanması ömrünü uzatır.
Zeytinyağı ile yumurta pişirilir mi?
Pişirilir. Sahanda yumurta orta ateşte, duman noktasının çok altında pişer. Naturel sızma zeytinyağı yumurtaya hafif meyvemsi bir tat verir ve bu kullanım için çok uygundur.
Etiketler: #zeytinyağında kızartma yapılır mı #zeytinyağı ile kızartma yapılır mı #zeytinyağında patates kızartılır mı #zeytinyağı duman noktası #zeytinyağı kızartma kanserojen

Bu yazıyı paylaş:

İlgili Yazılar

Haftalık Bülten

Zeytinyağı Rehberleri

Her hafta seçilmiş rehberler, sağlık ipuçları ve yeni tarifler doğrudan e-posta kutunuza.

Spam yok. İstediğiniz zaman aboneliği iptal edebilirsiniz.