Çeşit İtalyan,
toprak bizim.

"San Marzano" tek bir şeyin değil, iki ayrı şeyin adıdır. Birincisi bir domates çeşidi: Solanum lycopersicum var. San Marzano. İkincisi bir korumalı menşe adı: "Pomodoro San Marzano dell'Agro Sarnese-Nocerino DOP". Piyasadaki karışıklığın tamamı bu ikisinin aynı sanılmasından doğar.

Çeşit, tohumu olan herkes tarafından yetiştirilebilir; bunun yasal bir engeli yoktur. Menşe adı ise 1996'dan beri AB tescillidir ve yalnızca Napoli ile Salerno arasındaki Sarno Ovası'nda, tescilli şartnameye göre üretilene verilir. Ayrım o kadar keskindir ki İtalya'nın Lazio bölgesinde yetişen bir San Marzano bile DOP değildir. Kaliforniya'da yetişen de değildir. Türkiye'de yetişen de değildir.

Bu seçkideki domatesler San Marzano çeşididir ve Trakya'da, Çorlu'da yetişiyor; cam kavanozda, kendi suyunda hazırlanacak. DOP değildir; bunu ürün sayfasında da, burada da açıkça yazıyoruz. İlk hasat için ön sipariş alınıyor. Çeşidin ayırt edici özellikleri — uzun sivri gövde, kalın et, az çekirdek, düşük su ve düşük asitlik — tohumdan gelir ve yetiştiği yerden bağımsız olarak korunur. Toprak ve iklim ise yoğunluğu, şeker-asit dengesini ve aromayı belirler.

Markette "San Marzano tipi", "San Marzano style" veya sadece "San Marzano" yazan tenekelerin büyük bölümü ne DOP'tur ne de çeşidin kendisidir. Bizim farkımız üstünlük iddiası değil, etiketin ne dediğidir: çeşit San Marzano, menşe Türkiye, tescil yok. Üçünü birden yazan bir teneke bulmak zordur. Ayrımın ayrıntısı için: San Marzano Domates Nedir? DOP Tescili ve Farkı →

Yerli üretimin somut bir karşılığı da var: ürün ithal edilmiyor, hasat mevsiminde işleniyor. İtalya'dan gelen bir tenekenin hasat ile rafa çıkış arasındaki yolu aylarla ölçülür; Trakya ile mutfak arasındaki mesafe kısadır.